Dywizjon Ułanów Krechowieckich

11.VII.1916r. płk. Józef Haller zostaje dowódcą II Brygady Legionów.

8.V.1915r. Formalne powołanie II Brygady Legionów w składzie 2 i 3 pułku piechoty (dowódcy: płk. Zygmunt Zieliński oraz płk. Józef Haller) oraz dywizjonu kawalerii. Dowódcą II Brygady był komendant Legionów gen. Karol Trzaska-Durski.

3.VIII.1914r. Utworzenie przez J. Piłsudskiego w Oleandrach 1 kompanii kadrowej (Kadrówka) 163 ludzi.

7-22.VI.1917r. I Ogólny Zjazd Wojskowych Polaków w Piotrogrodzie wyłonił Naczelny Polski Komitet Wojskowy (Naczpol) w skład którego weszli m.in. gen. Józef Dowbór-Muśnicki, gen. Jan Jacyna i płk. Lucjan Żeligowski, przejął kierownictwo formowania korpusów polskich z żołnierzy byłej armii rosyjskiej.

18.VII.1917r. Rozkazem rosyjskiego Naczelnego Dowództwa rozformowano Dywizję Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego. Jednak pięć dni później, wobec dramatycznej sytuacji na froncie galicyjskim, dywizja została przywrócona i wzięła czynny udział w walkach.

24.VII 1917r. Związany poprzednio z Dywizją Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego dywizjon ułanów dowodzony przez płk. Bolesława Mościckiego stoczył na odcinku frontu pod Krechowcami bitwę z oddziałami niemieckimi. W szarżach stracił 80 kawalerzystów, zyskując po tej krwawej walce trwałe miano ułanów "Krechowieckich".

26.VII.1917r. Gen. Józef Dowbór-Muśnicki został mianowany przez nowego Naczelnego Wodza armii rosyjskiej gen. Ława Korniłowa dowódcą I-go Korpusu Polskiego na Wschodzie. Bazą dla organizacji Korpusu była Dywizja Strzelców Polskich, licząca w marcu 1917 r. ok. 18 tysięcy żołnierzy, oraz Pułk Ułanów Polskich (sformowany z dywizjonu ułanów "Krechowieckich").

29.XI.1917r. Naczpol wydał odezwę wzywającą Polaków z armii rosyjskiej do wstępowania w szeregi wyodrębnionych oddziałów polskich (odczytanie odezwy w Mińsku Litewskim). 

3.II.1918r. I-y Korpus Polski na Wschodzie dowodzony przez gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego opanował twierdzę Bobrujsk w rejonie swej koncentracji (ok. 12 tysięcy ludzi). 

15.II.1918r. II Brygada Legionów pod dowództwem Józefa Hallera na wieść o warunkach pokoju brzeskiego opuściła szeregi armii austro-węgierskiej i przedarła się (w sile ok 1600 oficerów i żołnierzy) przez front pod Rarańczą na Bukowinie, rozbijając zastępujący jej drogę pułk austriacki. Po dołączeniu swej brygady w marcu 1918 r. Haller objął dowództwo nad II Korpusem Polskim. 

11.V.1918r. Po wydaniu przez Niemców ultimatum żądającego złożenia broni przez wojsko polskie na Ukrainie gen. Józef Haller na czele II Korpusu zdecydował się na walkę. 12-godzinny opór polskich oddziałów pod Kaniowem skończył się ich klęską. Połowa Korpusu została internowana, reszta (ok. 3 tysiące) żołnierzy, w tym gen. Haller zdołała wycofać się za Dniepr, a gen. Haller poprzez Moskwę i Murmań przedostał się do polskiej armii tworzącej się we Francji

21.V.1918r. Niemcy wymusili na I Korpusie gen. Dowbór-Muśnickiego przyjęcie umowy o rozbrojeniu. Część żołnierzy zbiegła na Murmań skąd przedostała się do polskiej armii we Francji.

15.VI.1918r. Polskie władze wojskowe zawarły układ z przedstawicielami Koalicji w Rosji o tworzeniu na Murmaniu, Kubaniu i Syberii nowych oddziałów polskich z jednostek polskich rozbitych przez Niemców. Po wyjeździe gen. Józefa Hallera do Francji, zwierzchnictwo nad polskimi oddziałami w Rosji objął gen. Lucjan Żeligowski.

26.VII.1918r. Komisarz wojny rządu bolszewickiego Lew Trocki wydał rozkaz o rozstrzelaniu bez sądu każdego Polaka przekradającego się do rejonu koncentracji polskich oddziałów na Murmaniu.

14.IV.1919r. Pierwsze transporty armii polskiej gen. Józefa Hallera wyruszyły z Francji do kraju.

15.VI.1919r. Wznowienie ofensywy w Małopolsce Wschodniej z użyciem armii gen. Józefa Hallera.

10.II.1920r. Zaślubiny Polski z morzem przez gen. Józefa Hallera (w Pucku).

 

Józef Haller (1873 - 1960) gen. broni, po przewrocie majowym (12 - 15.V.1926 r.) odsunięty od czynnej służby, gdyż był zdecydowanie przeciwny J. Piłsudskiemu. Od 1939 r. na emigracji. Członek rządu gen. Władysława Sikorskiego.

Stanisław Haller (1872 - 1940 r.) obóz w Starobielsku, zamordowany w Charkowie.

 

Pomnik poległych Dowborczyków postawiony w Warszawie na Wybrzeżu Kościuszki w 1930 roku.

Dowborczykom 
poległym 
na chwałę ojczyzny 
1917 - 1918 
Rodacy 
1930

 

Pomnik zburzony w czasie II-j wojny, nie odbudowany do dzisiaj.

 

 

    Zobacz też inne fotografie:

 


Opracował:
Jerzy Piwkowski (A00114)
Wieliczka, maj 2001